ทำงานในไทยโดยไม่มี Work Permit เสี่ยงอะไร? โทษตามกฎหมายมีอะไรบ้าง

หลายคนที่เข้ามาทำงานในไทยยังคิดว่า มีวีซ่าแล้วก็ทำงานได้เลย แต่ความจริงแล้วไม่ใช่นะ ถ้าไม่มีใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) ก็ถือว่าผิดกฎหมายทันที วันนี้เรามาดูกันว่าเสี่ยงอะไรบ้าง และกฎหมายมีโทษยังไง

Work Permit คืออะไร ทำไมถึงต้องมี

Work Permit หรือใบอนุญาตทำงานคือเอกสารที่กระทรวงแรงงานออกให้กับชาวต่างชาติ เอาไว้รับรองว่าคุณมีสิทธิทำงานในประเทศไทยได้อย่างถูกต้อง

หลายคนเข้าใจผิดว่าถ้ามีวีซ่าแบบ Non-B (วีซ่าทำงาน) แล้วก็เริ่มงานได้เลย แต่จริงๆ แล้วไม่ใช่นะ วีซ่ากับ Work Permit เป็นคนละเรื่องกัน วีซ่าให้คุณอยู่ในประเทศได้ แต่ Work Permit ให้คุณทำงานได้ ต้องมีทั้งคู่ถึงจะถูกต้อง

ถ้าทำงานโดยไม่มี Work Permit จะเป็นอะไร

สำหรับลูกจ้าง (ชาวต่างชาติ)

ถ้าถูกจับได้ว่าทำงานโดยไม่มี Work Permit จะเจอกับ:

• ปรับเงินสูงสุด 50,000 บาท
• อาจถูกยกเลิกวีซ่าและส่งกลับประเทศ
• อาจถูกแบนไม่ให้เข้าประเทศไทยอีกหลายปี

บางคนอาจคิดว่า "ผมมีวีซ่าถูกต้องแล้ว แค่ยังไม่ได้ขอ Work Permit น่าจะไม่เป็นไร" แต่จริงๆ แล้วไม่ได้นะ ต้องมี Work Permit ก่อนถึงจะเริ่มทำงานได้

สำหรับนายจ้าง

ถ้าจ้างชาวต่างชาติที่ไม่มี Work Permit จะโดน:

• ปรับ 10,000-100,000 บาท ต่อคน
• ถ้าทำซ้ำ อาจโดนจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
• เสี่ยงถูกตรวจสอบย้อนหลังเรื่องภาษี ประกันสังคม และเอกสารต่างๆ

สถานการณ์ที่เจอได้จริง

รับมาฝึกงานโดนไม่จ่ายเงิน

หลายบริษัทคิดว่าถ้าไม่จ่ายเงินเดือนก็ไม่ต้องขอ Work Permit แต่จริงแล้วไม่ใช่นะ แม้แต่การฝึกงานที่ไม่ได้จ่ายเงิน ถ้าชาวต่างชาติเข้ามาทำกิจกรรมในบริษัทก็ยังต้องมี Work Permit

เพิ่งได้วีซ่าแล้วเริ่มงานทันที

หลายบริษัทรีบให้เริ่มงานทันทีที่ได้วีซ่า Non-B แต่ความจริงคือต้องยื่นขอ Work Permit ภายใน 15 วันหลังเข้าประเทศ ถ้าไม่ทันก็ถือว่าผิดกฎหมายแล้ว

คำถามที่เจอบ่อย

1. คนสัญชาติอาเซียนต้องขอ Work Permit ไหม? ต้องขอเหมือนกัน ยกเว้นในบางอาชีพที่มีข้อตกลงพิเศษ
2. ลาออกจากงานเก่าแล้วต้องทำไง? ต้องแจ้งยกเลิก Work Permit และคืนเล่มให้กระทรวงแรงงานภายใน 15 วัน
3. ทำธุรกิจเองต้องมี Work Permit ไหม? ถ้าเป็นคนต่างชาติที่ถือหุ้นและลงมือบริหารเอง เช่น ทำบัญชี ขายของ จัดการร้าน ก็ต้องมี Work Permit ด้วย

วิธีป้องกันปัญหา

การป้องกันที่ดีที่สุดคือทำให้ถูกต้องตั้งแต่แรก:

• ตรวจสอบสถานะวีซ่าและเอกสารที่จำเป็นให้ครบก่อนเริ่มงาน
• ให้นายจ้างช่วยดำเนินการยื่นขอ Work Permit
• ถ้าไม่แน่ใจ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือใช้บริการจากบริษัทที่มีประสบการณ์

สรุป

การทำงานในไทยสำหรับชาวต่างชาติไม่ใช่เรื่องเล่น ต้องทำตามกฎหมายให้ครบถ้วน ทั้งนายจ้างและลูกจ้างต่างก็มีความรับผิดชอบ ถ้าละเลยเรื่อง Work Permit อาจต้องเสียเงิน เสียเวลา และส่งผลเสียต่อการทำงานในอนาคต

ดังนั้นก่อนเริ่มงานในไทย ควรจัดเรื่อง Work Permit ให้เรียบร้อยเสียก่อน จะได้ทำงานอย่างสบายใจและไม่ต้องกังวลเรื่องกฎหมาย